कोण आहेत किशन तांगडे..? जिल्हा-बीड

(बीड जिल्हा प्रतिनिधी-गोरख मोरे)

गौरव/परिचय

किशन तांगडे हे नाव म्हणजे निष्ठेचा दुसरा शब्द….प्रदीर्घ काळापासून,म्हणजे गेल्या अनेक वर्षांपासून,ते बहुजन समाजाच्या उद्धारासाठी रस्त्यावर उतरून लढत आहेत.
‘जय भीम’ हा त्यांच्यासाठी नुसता नारा नाही,तर जीवन जगण्याची पद्धत आहे,बाबासाहेबांच्या ‘शिका, संघटित व्हा,संघर्ष करा’ या मंत्राला त्यांनी कृतीतून जिवंत ठेवले आहे.
कार्याचा आलेख —
तांगडे यांचा गौरवशाली प्रवास–
सुरुवातीचा काळ–
अन्याय दिसला की,अंगावर घेणारा तरुण.
गावातील दलित वस्तीवर हल्ला झाला तर पहिला आवाज किशन तांगडे यांचा-
संघटन बांधणी–
विखुरलेल्या तरुणांना एकत्र केले.‘भीम विचारांची फौज’ उभी केली. प्रत्येक गावात ‘संविधान बळकटीकरण ’ सुरू केले.
कायदेशीर लढा–
अन्याय झाल्यावर मोर्चा काढण्यापेक्षा ‘दावा’ लढला पाहिजे,
मग जनआंदोलन उभे केले पाहिजे,हे त्यांनी शिकवले. अनुसूचित जाती व जमाती अत्याचार प्रतिबंधक कायद्याचा योग्य वापर करून बीड जिल्हातील हजारो कुटुंबांना न्याय मिळवून दिला.
शिक्षणाची चळवळ–
पोरगं शिकेल, तरच भीमाचं स्वप्न पूर्ण होईल’ या भावनेतून गरीब मुलांसाठी वह्या, पुस्तके, शिकवणी वर्ग चालवले. आज त्यांच्या प्रेरणेतून घडलेले अनेक तरुण निर्व्यसनी राहून विविध क्षेत्रात डॉक्टर, वकील, अधिकारी झाले आहेत.
व्यसनमुक्ती व पंचशील– जय भीम’ म्हणायचे आणि दारू प्यायची, हे यांना मान्य नाही. ‘पंचशील’ जगणारा ‘खरा भीमसैनिक’ घडवण्याचा त्यांचा ध्यास आहे.
संस्थेचा नामोल्लेख–
किशन तांगडे यांनी महाविद्यालयात असतानाच ‘आंबेडकरवादी जनजागृती मंच’ या संस्थेच्या माध्यमातून प्रदीर्घ काळ समाजकार्य केले. तसेच ‘अतिगरीब क्षेत्र नागरी समाज संस्था’ यांच्यासोबतही त्यांनी गरिबी निर्मूलन व अन्यायविरोधी कामात खांद्याला खांदा लावून साथ दिली.
भीम अनुयायांनी तांगडे यांच्याकडून काय बोध घ्यावा?
नारा कमी,काम जास्त–
किशन तांगडे व्यासपीठावर कमी बोलतात,वस्तीत जास्त राबतात.आपणही ‘भाषणबाजी’& भपकेबाज पणा सोडून ‘कृती’ करूया.
कायद्याचे हत्यार–
आंदोलन,मोर्चा, निवेदन यासोबत ‘न्यायालयाची पायरी’ चढायला शिका. बाबासाहेबांनी दिलेले कायदे हेच आपले ‘ब्रह्मास्त्र’ आहे.
स्वाभिमान, पण गर्व नको–
किशन तांगडे कधी ‘मी मोठा नेता’ म्हणून मिरवले नाहीत. काम झाल्यावर मागे होतात. हाच खरा ‘बाबासाहेबांचा कार्यकर्ता’.
एकजूट महत्त्वाची–
माझा गट’, ‘तुझा गट’ करण्यात वेळ घालवला नाही. ‘सगळे आणि आंबेडकरी मिशन’ हीच ओळख ठेवली, म्हणून समाज जोडला गेला.
चारित्र्य शुद्ध हवे–
किशन तांगडे हे कधीच पैसा,भपकेबाज पणा/प्रसिद्धी आणि व्यसन ला बळी पडले नाहीत. म्हणूनच लोक त्यांच्यावर ‘विश्वास’ ठेवतात. चळवळ ‘विश्वासावर’ चालते, ‘पैशावर’ नाही.
आजच्या ‘ढोंगी भीमवाल्यां’ना सडेतोड संदेश–
जे ‘जय भीम’च्या नावाने दुकान मांडतात, जे ‘समाजसेवा’चा फलक लावून स्वतःचे घर भरतात, त्यांनी किशन तांगडे यांच्याकडे पहावे.
तांगडे यांनी कधी वर्गणी गोळा करून वाहन घेतले नाही .
तांगडे यांनी कधी ‘पक्ष’ बदलून उमेदवारी मागितली नाही.
तांगडे यांनी कधी ‘बुद्ध वंदना’ सकाळी आणि ‘सत्यनारायण’ संध्याकाळी घातला नाही.
भीमा आम्ही’ म्हणणाऱ्या, पण ‘भीम’ न जगणाऱ्या लोकांनी किशन तांगडे यांचा आदर्श घेतला,तरच चळवळ जिवंत राहील.
उत्साह वाढवणारा निरोप–
किशन तांगडे यांसारखे कार्यकर्ते हीच बाबासाहेबांची खरी ‘फुले’ आहेत. ती फुले कोमेजू द्यायची नाहीत. त्यांना पाणी घालायचे आहे, खत घालायचे आहे. म्हणजे उद्या अजून हजारो किशन तांगडे तयार होतील.
समाजाला ‘नेता’ नको, ‘कार्यकर्ता’ हवा.
समाजाला ‘भाषण’ नको, ‘आचरण’ हवे.
समाजाला ‘गट’ नको, ‘एकजूट’ हवी.
हे सगळे किशन तांगडे यांनी करून दाखवले आहे. म्हणून त्यांचा गौरव हा ‘व्यक्तीचा’ नसून ‘विचाराचा गौरव’ आहे .
समारोप —
किशन तांगडे, तुम्ही लढत राहा. तुमच्या पाठीशी हजारो च्या संख्येने सारा भीमसमाज उभा आहे. तुमचे काम हीच बाबासाहेबांना खरे अभिवादन आहे .
तुमच्या कार्याला सलाम!
तुमच्या निष्ठेला वंदन!
लढो, घडो, जिंको!
बहुजनांचा आवाज बुलंद होवो!
परमस्नेही-
अशोक आठवले संविधान प्रसारक,संविधान रक्षक, कायद्याचे अभ्यासक.
जय भीम! जय संविधान!